Reflexive Pronouns
आत्मवाचक सर्वनामे (Reflexive Pronouns)
इंग्रजी 'स्वतःवर काहीतरी करणे' दाखवण्यासाठी व्यक्तीनुसार बदलणाऱ्या -self शब्दांचा एक स्वतंत्र संच वापरते, तर मराठी अनेकदा आत्मवाचक सर्वनामच वापरत नाही — त्याऐवजी ती अनुभवकर्ता दाखवणारी 'ला' रचना वापरते, आणि जेव्हा आत्मवाचक सर्वनाम वापरतेच, तेव्हा फक्त एकच न बदलणारा शब्द 'स्वतः' वापरून काम भागवते.
Grammar Comparison
व्याकरण तुलना
myself एक आवश्यक, स्पष्ट शब्द म्हणून — जिथे मराठी कदाचित आत्मवाचक सर्वनामच वापरणार नाही
I hurt myself. (myself is a separate, required word)
मला लागले. (शब्दशः 'मला (ते) लागले' — अनुभवकर्ता दाखवणारी रचना, इथे कोणत्याही आत्मवाचक सर्वनामाची गरजच नाही)
रोजच्या अनेक 'माझ्या बाबतीत घडले' अशा परिस्थितींमध्ये मराठी आत्मवाचक सर्वनामाकडे वळतच नाही — ती वाक्य दात्य कर्ता (मला) आणि लागणे सारख्या क्रियापदाभोवती रचते, त्यामुळे मला लागले यातच आधीच 'मला दुखापत झाली' असा अर्थ येतो, myself सारख्या कोणत्याही शब्दाशिवाय. इंग्रजी मात्र कर्ता आणि कर्म एकच व्यक्ती असेल तेव्हा प्रत्येक वेळी स्पष्ट self-शब्दावर भर देते: 'I hurt myself' मधून myself काढता येत नाही. ज्या वाक्यांना तुझी मराठी सहज-बुद्धी 'माझ्या बाबतीत X घडले' अशा पद्धतीने बांधेल, त्यांच्याकडे विशेष लक्ष दे — इंग्रजी अनेकदा अशी वाक्ये कर्ता स्वतःहून स्वतःच्या -self वर काहीतरी करत आहे अशा पद्धतीने पुन्हा रचते.
जेव्हा मराठी आत्मवाचक सर्वनाम वापरतेच, तेव्हा एकाच न बदलणाऱ्या शब्दाने — व्यक्तीनुसार बदलणाऱ्या संचाने नाही
He looked at himself in the mirror. / They enjoyed themselves. (himself, themselves — a different word for each person/number)
त्याने आरशात स्वतःला पाहिले. / त्यांनी मजा केली. (स्वतः हा शब्द कर्ता कोणीही असो, नेहमी तोच राहतो)
मराठीला जेव्हा खरोखरच स्पष्ट आत्मवाचक सर्वनामाची गरज पडते, तेव्हा स्वतः हा एकच शब्द ते काम करतो — आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे, हाच एक शब्द 'myself', 'himself', 'themselves' आणि यांच्यामधल्या सगळ्या शब्दांचे काम करतो; फक्त आजूबाजूचे कर्तावाचक सर्वनाम (मी, त्याने, त्यांनी) कोण सामील आहे हे सांगते. इंग्रजी याउलट आत्मवाचक सर्वनामालाच रूप बदलू देते: myself, yourself, himself, herself, ourselves, आणि themselves — व्यक्ती, वचन आणि लिंगानुसार जुळवलेले सहा वेगवेगळे शब्द. दर वेळी योग्य -self शब्द जाणीवपूर्वक निवडण्याची सवय ठेव, कारण मराठीचा स्वतः तुला रूप बदलण्याची कोणतीही आपोआप आठवण करून देत नाही. लक्षात घे की त्यांनी मजा केली या वाक्यालाही कोणत्याही आत्मवाचक सर्वनामाची गरज नाही — मराठीत हे नुसते 'मजा केली' असे म्हटले जाते.
Vocabulary
शब्दसंग्रह
- Marathi
- मला लागले.mala lagle
- Marathi
- स्वतःला दुखवू नकोस.swatahla dukhavu nakos
- Marathi
- त्याने आरशात स्वतःला पाहिले.tyane aarshat swatahla pahile
- Marathi
- त्यांनी मजा केली.tyanni maja keli