Literary Register
साहित्यिक भाषाशैली
मराठीत स्वतःचा एक समृद्ध प्रमाणभाषा-विरुद्ध-बोलीभाषा भेद शतकानुशतके अस्तित्वात आहे. इंग्रजीत असा वेगळ्या क्रियापद-रूपांवर आधारित भेद नाही, पण वाक्यरचना आणि निवेदनतंत्रातून तितकाच ठळक भाषास्तर उभा राहतो.
Grammar Comparison
व्याकरण तुलना
मराठीतील प्रमाणभाषा-बोलीभाषा भेद विरुद्ध इंग्रजीची साहित्यिक शैली
What was he going to do now? (free indirect style — a character's unspoken thought blended into third-person narration, without quotation marks)
प्रमाणभाषा: 'तो आता काय करणार होता?' — बोलीभाषा: 'तो आता काय करणार हाय?' — ही दोन्ही रूपे मराठी साहित्यात प्रसंगानुसार वापरली जातात
मराठीत एकेकाळपासून ग्रांथिक/प्रमाण भाषा (तत्सम शब्दप्रचुर, आहे, गेले, केले असे पूर्ण क्रियापद-रूप वापरणारी औपचारिक लेखनशैली) आणि बोलीभाषा (हाय/हाये, गेलं, केलं अशी ऱ्हस्व, बोलण्यातली रूपे आणि प्रादेशिक शब्द वापरणारी सहज शैली) या दोन्ही एकाच वेळी लेखनात वापरल्या जातात — हा फरक निवेदनाला गांभीर्य द्यायचे की सहजता, हे ठरवतो. इंग्रजीत क्रियापद-रूपांवर आधारित असा वेगळा दुहेरी स्तर नाही, पण साहित्यिक इंग्रजी वाक्यरचनेतून स्वतःचा भाषास्तर उभा करते — participle-clauses पाठात पाहिलेली संक्षिप्त रचना, उलट शब्दक्रम, आणि free indirect style सारखी तंत्रे, जिथे तृतीय-पुरुष निवेदन कुठलीही घोषणा किंवा अवतरण-चिन्हे न वापरता पात्राच्या मनातल्या विचारात मिसळून जाते. प्रमाणभाषेचे गांभीर्य क्रियापद-रूप बदलून येते, तर साहित्यिक इंग्रजीचे गांभीर्य वाक्यरचना आणि निवेदनतंत्र बदलून येते — ध्येय एकच, वाट वेगळी.
Vocabulary
शब्दसंग्रह
- Marathi
- एके काळीeke kali
- Marathi
- निवेदकnivedak
- Marathi
- कथानकkathanak
- Marathi
- नायकnayak
- Marathi
- जिवंतपणेjivantapane
- Marathi
- विचारात गढलेलाvicharat gadhlela
- Marathi
- गद्यgadya
- Marathi
- शेवटshevat
- Marathi
- दृष्टिकोनdrushtikon
- Marathi
- पूर्वसूचनाpurvasuchana