Sentence Structure
ਵਾਕ ਬਣਤਰ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ-ਕ੍ਰਮ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿੰਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਪੂਰੇ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਵਿਆਕਰਨ-ਤੱਥ ਹੈ।
Grammar Comparison
ਵਿਆਕਰਣ ਤੁਲਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕਿਰਿਆ-ਅੰਤ-ਵਿੱਚ ਆਦਤ ਬਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਥਿਰ ਵਿਚਕਾਰ-ਕਿਰਿਆ ਕ੍ਰਮ
I eat rice. (subject, verb, object — the verb sits in the middle, and this is the only possible order)
ਮੈਂ ਚੌਲ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। (ਕਰਤਾ, ਕਰਮ, ਕਿਰਿਆ — ਕਿਰਿਆ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ)
ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ-ਕ੍ਰਮ ਕਰਤਾ–ਕਰਮ–ਕਿਰਿਆ ਹੈ: ਮੈਂ ('I') ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੌਲ ('rice') ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ ('eat') ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਤਾ–ਕਿਰਿਆ–ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਠਾ ਕੇ: 'I eat rice.' ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਫੇਰ-ਬਦਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ (ਨੇ, ਨੂੰ, ਨਾਲ) ਥਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ — ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦ-ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਹਿਲਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ — ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਤਲਬ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧਕ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾਂਵ ਦੇ ਬਾਅਦ
on the table (the relation-word comes before the noun)
ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ (ਉੱਤੇ ਨਾਂਵ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ)
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧਕ (ਉੱਤੇ, ਵਿੱਚ, ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਦੇ ਅੰਦਰ) ਜਿਸ ਨਾਂਵ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ-ਸ਼ਬਦ (on, under, inside) ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਂਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸੰਬੰਧਕ-ਆਦਤ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਹਰ ਵਾਰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਪਲਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਉਪਪਦ (a/the): ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਚਾਰ
a book / the book
ਕਿਤਾਬ — ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਪਪਦ ਨਹੀਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'a' ਜਾਂ 'the' ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਕਿਤਾਬ ਵਰਗਾ ਬਿਨਾਂ-ਉਪਪਦ ਨਾਂਵ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਆਮ ਦੋਵਾਂ ਸੰਦਰਭਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਸੰਦਰਭ (ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ) ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਨਾਂਵ ਵਰਤਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਬਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚੁਣਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ (a/an, the, ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ), ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਚੁਣਨਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਕੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ)। ਇਹ ਜਿੰਨੀ ਤੁਲਨਾ ਹੈ ਓਨੀ ਹੀ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਹੈ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਪਪਦ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬੋਧ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।