Literary Register

શિષ્ટ સાહિત્યિક ગુજરાતી બનામ સાહિત્યિક અંગ્રેજી શૈલી

ગુજરાતી સાહિત્યિક ગદ્યમાં પરંપરાગત રીતે સંસ્કૃતમૂળ (તત્સમ) શબ્દો, લાંબા સંયુક્ત વાક્યો અને ઔપચારિક ક્રિયાપદ-સ્વરૂપો (કરવામાં આવ્યું, જણાવ્યું હતું) નો ઉપયોગ થાય છે, જ્યારે બોલચાલની ગુજરાતીમાં ટૂંકા, છૂટા વાક્યો, સંકોચાયેલાં ક્રિયાપદ-રૂપો (કર્યું, ગ્યો, આવ્યો'તો) અને પ્રાદેશિક શબ્દપ્રયોગો સામાન્ય છે — ગુજરાતી વાચક આ બંને સ્તર વચ્ચેનો ફરક તરત પારખી લે છે. અંગ્રેજીમાં ક્રિયાપદનું અલગ સ્વરૂપ બદલાતું નથી, પણ સાહિત્યિક અંગ્રેજી free indirect style જેવી પદ્ધતિઓ વાપરે છે, જ્યાં ત્રીજા પુરુષની કથા અવતરણ ચિહ્નો વિના જ પાત્રના મનમાં ચાલતા વિચારમાં ભળી જાય છે — ધ્યેય ગુજરાતીના શિષ્ટ/બોલચાલ ભેદ જેવો જ ગંભીર-હલકો સ્તર ઊભો કરવાનો છે, પણ રસ્તો વાક્યરચનાનો છે, ક્રિયાપદ-સ્વરૂપનો નહીં.