Sentence Structure
વાક્યરચના
અંગ્રેજીનો શબ્દક્રમ ગુજરાતી જેટલો મુક્ત નથી — અને આનું કારણ જ આ આખા પાઠનો સૌથી ઉપયોગી વ્યાકરણ-મુદ્દો છે.
Grammar Comparison
વ્યાકરણ સરખામણી
ગુજરાતીની ક્રિયા-છેલ્લે ટેવ વિરુદ્ધ અંગ્રેજીનો સ્થિર વચલો ક્રિયા-ક્રમ
I ate rice. (subject, verb, object — the verb sits in the middle, and this is the only possible order)
મેં ભાત ખાધો. (કર્તા, કર્મ, ક્રિયા — ક્રિયા બિલકુલ છેલ્લે આવે છે)
ગુજરાતીનો મૂળ શબ્દક્રમ કર્તા-કર્મ-ક્રિયા છે: મેં (હું + એ, કારણ કે ખાવું સકર્મક ક્રિયા છે) સૌથી પહેલાં આવે છે, ભાત ('rice') પછી આવે છે, અને ક્રિયાપદ ખાધો ('ate') હંમેશાં સૌથી છેલ્લે આવે છે. અંગ્રેજી આને કર્તા-ક્રિયા-કર્મમાં ફેરવી નાખે છે, ક્રિયાપદને વચ્ચે બેસાડીને: 'I ate rice.' ગુજરાતી ભાર દેવા માટે અમુક શબ્દોની ફેરબદલની છૂટ આપે છે કારણ કે તેના કારક-ચિહ્નો (એ, ને, થી) સ્થિતિ ગમે તે હોય, જણાવી દે છે કે કોણે કોની સાથે શું કર્યું — પણ અંગ્રેજીએ સદીઓમાં આમાંના મોટા ભાગના ચિહ્નો ગુમાવી દીધા, એટલે એ જ માહિતી આપવા માટે એ સંપૂર્ણપણે કડક શબ્દક્રમ પર આધાર રાખે છે. અંગ્રેજી વાક્યમાં શબ્દ ખસેડવો ફક્ત વિચિત્ર નથી લાગતો — એ સામાન્ય રીતે અર્થ બદલી નાખે છે અથવા ખતમ કરી નાખે છે.
ફક્ત પૂર્વસર્ગ, નામયોગી અવ્યય નહીં
on the table (the relation-word comes before the noun)
ટેબલ પર (પર નામ પછી આવે છે)
ગુજરાતીના નામયોગી અવ્યયો (પર, માં, ની નીચે, ની અંદર) જે નામ સાથે જોડાય છે તેની પાછળ આવે છે — એટલે જ ગુજરાતીને નામયોગી-ભાષા કહેવાય છે. અંગ્રેજીના સંબંધદર્શક શબ્દો (on, under, inside) તેનાથી ઊલટું, હંમેશાં નામની આગળ આવે છે. ગુજરાતીની નામયોગી-ટેવનો અંગ્રેજીમાં કોઈ સમકક્ષ પગલું નથી — દરેક વખતે સભાનપણે ક્રમ ઊંધો કરવાની અપેક્ષા રાખો, કારણ કે શરૂઆતમાં આ આપોઆપ નહીં આવે.
ઉપપદ (a/the): ખરેખર એક નવો ખ્યાલ
a book / the book
ચોપડી — બંને સ્થિતિમાં કોઈ ઉપપદ નહીં
ગુજરાતીમાં 'a' કે 'the' નો કોઈ સીધો સમકક્ષ નથી — ચોપડી જેવું ઉપપદ વગરનું નામ પોતે જ ચોક્કસ અને સામાન્ય બંને સંદર્ભ માટે કામ આપે છે, બાકીનું કામ સંદર્ભ (કે વધુમાં વધુ એક શબ્દ, જેમ કે એક) સંભાળી લે છે. અંગ્રેજી લગભગ દરેક વખતે જ્યારે તમે નામ વાપરો છો ત્યારે ત્રણ વિકલ્પોમાંથી એક પસંદ કરવાનું કહે છે (a/an, the, અથવા કંઈ નહીં), અને કયો પસંદ કરવો એના નિયમો એવી બાબતો પર આધાર રાખે છે જેને ગુજરાતી ક્યારેય ચિહ્નિત નથી કરતું (સાંભળનાર પહેલેથી જાણે છે કે તમે કોની વાત કરો છો કે નહીં). આ સરખામણી જેટલી મદદરૂપ છે એટલી જ ચેતવણી પણ છે: લાંબા સમય સુધી ઉપપદમાં ભૂલો થવાની શક્યતા રાખો, કારણ કે અહીં ભરોસો કરવા માટે ગુજરાતી કોઈ સહજ સૂઝ નથી આપતું.